Molens in Voerendaal

 

Geschiedenis

Je zou denken dat  er in beekdalenlandschap van Voerendaal met zijn snelstromende riviertjes en zijbeken  alleen maar  watermolens  te vinden zijn. Maar ook op de hoger gelegen gebieden  "het eiland van  Ubachsberg" en het hoger gelegen  gebied bij de de Heeg in klimmen  leenden zich voor het plaatsen windmolens.

De energie die  men vroeger gebruikte kwam uit de natuur wind en stromend water. Deze werden ingezet om  nuttig werk te verrichten zoals  koren malen en  olie slaan of het maken van vilt.  Het waren  kostbare machines die veel werk  konden verrichten voor de boeren en  buitenlui?

Deze groene energie was er vroeger al en de Limburger heeft daar  goed gebruik van gemaakt.  Het  geaccidenteerd terrein met  zijn lagere gelegen natte gebieden, waar het snel stromend  beekwater werd gekanaliseerd opgestuwd en omgeleid om handig gebruik van te kunnen maken van  de  natuurlijke krachtbron. En ook op de hoger gelegen gebieden werden molens geplaatst, en de wind gebruikt,

Molens waren vroeger  in de  middeleeuwen erg belangrijk voor de boeren. De economische ontwikkeling van de gebieden waarin ze lagen en zij bepaalden ook het landschap en vormgeving van een dorp en de sociale cohesie.
Door een snelle verandering  die ingezet werden door oorlogen ontstond er veel schade aan  de molens, maar ook het  veranderen van bedrijfsvoering en grootschaliger worden van de boerenbedrijven en het toepassen van stoom en verbrandingsmotoren door de plaatselijk boeren en de snel veranderende industrie. verloren de molens hun waarde en kwamen in het verval.

Het was begin 1900 kort na de tweede wereldoorlog het idee dat open riolen en beken overkluisd moesten worden en het water moest snel worden afgevoerd. Deze visie maakte het  dus noodzakelijk om de stuwrechten van de watermolens af te kopen. De toen nog  meanderende beken met hun natte beekdalen dalen  moesten gedraineerd  en de beken moesten recht getrokken en harde bodems krijgen om daarmee snel  het afvalwater  van de snel toenemende bevolking en (steenkool) industrie af te voeren.

Tegenwoordig denken we daar gelukkig anders over en veel beken en  zijbeken worden en zijn inmiddels weer zo goed als mogelijk in hun meandert verloop terug gebracht. Ook wordt getracht het water weer langer vast te houden met herstellen van  graften het maken van water buffers, het uit de grond halen van  drainage pijpen uit de akkers. Waar vroeger de noodzaak was om  drogere akkers te krijgen willen we nu meer water vasthouden en de natuur zijn gang laten gaan.

Het opstuwen van het water wordt niet meer gedaan om de vis opgang niet te belemmeren en zelfs te of te herstellen met het maken  zogenaamde vistrappen !

We vinden  in  Voerendaal  de volgende  windmolens

  • De windmolen van  Ubachsberg
  • De windmolen van Klimmen

De Watermolens in Voerendaal

  • De Puthermolen
  • De Voerendaalse molen
  • De watermolen van Weustenrade bij Klimmen
  • De Brommeldermolen van Wijnandsrade