Molens in Voerendaal

Geschiedenis
Je zou denken dat er in beekdalenlandschap van Voerendaal met zijn snelstromende riviertjes en zijbeken alleen maar watermolens te vinden zijn. Maar ook op de hoger gelegen gebieden "het eiland van Ubachsberg" en het hoger gelegen gebied bij de de Heeg in klimmen leenden zich voor het plaatsen windmolens.
De energie die men vroeger gebruikte kwam uit de natuur wind en stromend water. Deze werden ingezet om nuttig werk te verrichten zoals koren malen en olie slaan of het maken van vilt. Het waren kostbare machines die veel werk konden verrichten voor de boeren en buitenlui?
Deze groene energie was er vroeger al en de Limburger heeft daar goed gebruik van gemaakt. Het geaccidenteerd terrein met zijn lagere gelegen natte gebieden, waar het snel stromend beekwater werd gekanaliseerd opgestuwd en omgeleid om handig gebruik van te kunnen maken van de natuurlijke krachtbron. En ook op de hoger gelegen gebieden werden molens geplaatst, en de wind gebruikt,
Molens waren vroeger in de middeleeuwen erg belangrijk voor de boeren. De economische ontwikkeling van de gebieden waarin ze lagen en zij bepaalden ook het landschap en vormgeving van een dorp en de sociale cohesie.
Door een snelle verandering die ingezet werden door oorlogen ontstond er veel schade aan de molens, maar ook het veranderen van bedrijfsvoering en grootschaliger worden van de boerenbedrijven en het toepassen van stoom en verbrandingsmotoren door de plaatselijk boeren en de snel veranderende industrie. verloren de molens hun waarde en kwamen in het verval.
Het was begin 1900 kort na de tweede wereldoorlog het idee dat open riolen en beken overkluisd moesten worden en het water moest snel worden afgevoerd. Deze visie maakte het dus noodzakelijk om de stuwrechten van de watermolens af te kopen. De toen nog meanderende beken met hun natte beekdalen dalen moesten gedraineerd en de beken moesten recht getrokken en harde bodems krijgen om daarmee snel het afvalwater van de snel toenemende bevolking en (steenkool) industrie af te voeren.
Tegenwoordig denken we daar gelukkig anders over en veel beken en zijbeken worden en zijn inmiddels weer zo goed als mogelijk in hun meandert verloop terug gebracht. Ook wordt getracht het water weer langer vast te houden met herstellen van graften het maken van water buffers, het uit de grond halen van drainage pijpen uit de akkers. Waar vroeger de noodzaak was om drogere akkers te krijgen willen we nu meer water vasthouden en de natuur zijn gang laten gaan.
Het opstuwen van het water wordt niet meer gedaan om de vis opgang niet te belemmeren en zelfs te of te herstellen met het maken zogenaamde vistrappen !
We vinden in Voerendaal de volgende windmolens
- De windmolen van Ubachsberg
- De windmolen van Klimmen
De Watermolens in Voerendaal
- De Puthermolen
- De Voerendaalse molen
- De watermolen van Weustenrade bij Klimmen
- De Brommeldermolen van Wijnandsrade

